Кичик чаноқ веналарининг варикоз кенгайиши

Кичик чаноқ веналарининг варикоз кенгайиши — бу кичик чаноқ вена томирларининг патологик кенгайиши бўлиб, кўпроқ аёлларда учрайди. У сурункали чаноқ оғриғи билан кечиши мумкин. Оғриқ, айниқса, узоқ вақт ўтирганда, жисмоний зўриқишдан кейин ёки кун охирида кучаяди ва жинсий алоқа вақтида ёки кейин бўлади. Бу ҳолат сурункали кичик чаноқ веноз тўлақонлиги синдромининг шаклларидан бири ҳисобланади.
👩‍⚕️ Кимларда кўпроқ учрайди?

• Кўпроқ репродуктив ёшдаги аёлларда
• Ҳомиладорлик ва туғруқдан кейин, айниқса, кўп марта туққан аёлларда
• Эркакларда камроқ учрайди (варикоцеле, простата бези атрофидаги веналарда қон димланиши)

📍 Сабаблари

• Тухумдон веналари (v. ovarica) орқали қоннинг тескари оқиши — рефлюкс
• Чап буйрак венасининг сиқилиши (Наткракер — «Ёнғоқ чаққич» синдроми)
• Вена деворининг туғма заифлиги
• Ҳомиладорлик даврида веноз босимнинг ошиши
• Ёнбош веналари орқали қон оқимининг бузилиши (жумладан, Мей–Тернер синдроми)

⚠️ Белгилари

• Сурункали кичик чаноқ оғриғи — тортувчи, симилловчи ёки тўмтоқ оғриқ, одатда 6 ойдан ортиқ давом этади
• Оғриқнинг қуйидаги ҳолатларда кучайиши:
• - Узоқ вақт ўтирганда ёки тик турганда
• - Жисмоний зўриқишдан кейин
• - Жинсий алоқадан кейин ёки унинг давомида (диспареуния)
• Ҳайз даврида
• Ҳайзнинг оғриқли ёки кўп миқдорда келиши
• Ташқи жинсий аъзолар, оралиқ соҳаси ва соннинг ички юзасида варикоз веналар пайдо бўлиши
• Тез-тез сийишга эҳтиёж сезиш, кичик чаноқ соҳасида оғирлик ҳисси

🔬 Ташхислаш

• Кичик чаноқ веналарининг УТТ текшируви (трансвагинал) — веналарнинг кенгайиши, қон оқимининг секинлашиши ва рефлюксни аниқлаш
• Оёқ веналарининг дуплекс ультратовуш текшируви — оёқларда ҳам варикоз мавжуд бўлганда
• КТ ёки МР-венография — веноз тизим анатомиясини баҳолаш
• Флебография (овариография) — веноз рефлюкс ва анатомик ўзгаришларни аниқлаш, айниқса, эмболизация режалаштирилганда

💊 Даволаш
Консерватив даволаш:

• Венотоник препаратлар (диосмин, гесперидин, троксерутин ва бошқалар)
• Гормонал даволаш (кўрсатмаларга мувофиқ: гестагенлар, комбинацияланган оғиз орқали қабул қилинадиган контрацептивлар)
• Зарур ҳолларда оғриқ қолдирувчи воситалар
• Компрессион трикотаж, айниқса, ташқи жинсий аъзолар ва оёқларда варикоз бўлганда

Инвазив даволаш:
Тухумдон веналарини эмболизация қилиш — эндоваскуляр усулда даволаш.

• Сон ёки бўйин венаси орқали катетер киритилиб, патологик веналар махсус спираллар ёки склерозант ёрдамида беркитилади
• Катта жарроҳлик кесмаларисиз амалга оширилади
• Одатда маҳаллий оғриқсизлантириш остида бажарилади

Жарроҳлик даволаш — кам ҳолларда қўлланилади (веналарни боғлаш, лапароскопик операциялар).
📌 Муҳим маълумотлар

• Кичик чаноқ веналарининг варикоз кенгайиши оёқ ва оралиқ соҳаси веналарининг варикози билан бирга учраши мумкин.
• У сурункали кичик чаноқ оғриғининг аниқланмай қолган сабабларидан бири бўлиши мумкин.
• Ташхислаш ва даволашда бир нечта мутахассиснинг ҳамкорлиги талаб этилиши мумкин: флеболог, гинеколог ва эндоваскуляр жарроҳ.

Тошкентда тухумдон веналарини эмболизация қилиш амалиёти кўп йиллардан буён қўлланилиб келинмоқда ва муваффақиятли натижалар бермоқда.

Бачадон веналарининг варикози, кичик чаноқ веноз тўлақонлиги, Тошкентда тухумдон веналарини эмболизация қилиш, кичик чаноқ веналарининг варикози, Тошкентда кичик чаноқ варикозини даволаш.